Đối với một võ sĩ, suốt cả bài quyền và trận đấu, sự thể hiện được đều đặn, đầy đủ về trình độ , về kỹ thuật , chiến đấu , cũng như các khả năng khác của mình thì đó là công phu, là năng lực mà ngày nay ta tạm gọi là sức bền, hoặc gần nghĩa với nó là “ thể lực “ và đó là cơ sở chủ yếu tạo điều kiện cho việc phát triển các tố chất khác của cơ thể.
Sức bền có mối quan hệ đặc biệt với trạng thái tâm sinh lý của võ sĩ. Tập phát triển sức bền thông qua các bài quyền và kỹ thuật luyện thở đúng phương pháp có tác dụng tương hỗ cho các thế chuyển, thế đánh… Bởi hoạt động của các cơ quan hô hấp và tuần hoàn là tiền đề khởi phát quyết định cho hết thảy các hoạt động mang ý nghĩa tồn tại của con người.
Thường sau các vận động nặng, vận đọng ở giai đoạn cực hạn người ta thường bắt gặp các hiện tượng thở dốc, thở không ra hơi, thở đứt đoạn, nghẹn thở… sự đòi hỏi cấp bách của cơ quan trong tình trạng thiếu ôxy – bắt phổi phải hoạt động với cường độ tối đa để gấp gáp bù đắp phần thiếu hụt đã là một trở ngại nhiều khi rất nguy hiểm.
Như vậy, việc nắm vững phương pháp, biết kết hợp nhịp thở với các cơ chế vận động đột khởi , mạnh mẽ của cơ thể, giống như một ca sĩ lấy hơi khi hát , hay một vận động viên điền kinh biết điều tiết nhịp thở trong khi chạy đường dài . Tất nhiên, vận động của một người tập võ không đều đặn như vận động viên chạy đường dài, hay hoàn toàn được chủ động trong điều kiện hoà bình ở một ca sĩ khi biểu diễn . Biến động của một bài quyền rất phức tạp ( trừ các bài quyền dưỡng sinh ) , khi vận động cơ thể thường ở trong tình trạng căng thẳng, uốn gập, tự xoắn vặn hoặc bị va đập, giằng kéo liên tục… với tiết tấu khác nhau, mật độ vận động không đồng nhất ; cho nên không thể tiến hành thở bằng biện pháp thông thường để vừa đảm bảo việc cung cấp ôxy cho tuần hoàn hoạt động, Và khi cần tạo sức mạnh, chịu sự va đập hoặc khi vận động ở cường độ cao , tốc độ nhanh hô hấp vẫn điều hoà , nhịp thở vẫn chủ động, không rối loạn. Được như vậy, phải có phương pháp và hình thức luyện tập tương ứng.
Chung quy ở hình thức luyện thở cơ ngoại (không phải nội công ) phái Nhất nam có một số phương pháp tập dưỡng khí kết hợp với các hoạt động cơ bắp ( quyền ) – qua tổng kết có một số kiểu thức đặc trưng như sau:
– Hít hơi qua mũi, thở ra qua mồm và mũi ;
– Hít thở sâu bằng mũi, thở nhanh hơi ra bằng miệng ( hét to ) ;
– Hít vào căng bụng, thở ra hóp bụng ( thở bụng )
– Hít và thở ra liên tiếp không cần sâu ;
– Cắn răng hít hơi qua mồm, thở ra qua mồm và mũi ( há mồm )
A. Kỹ thuật thở bụng:
Thở bằng bụng là phương pháp thở rất đặc trưng thông thường của các trường phái võ phương Đông. Đối với võ NHẤT NAM thở bằng bụng không chỉ là cách thức chủ yếu mà còn mang tính bắt buộc.
Thở bằng bụng có 2 cấp độ:
– Một là : phương pháp thở bằng bụng thông thường ( tất nhiên không chỉ căng bụng mà còn căng ngực ở mức tối đa ).
– Hai là, phương pháp thở khí công.
Trong chừng mực ở phần trình bày sau đây, tôi xin đề cập đến phương pháp thở thông thường bằng bụng. Cách thức này không chỉ rất hợp lý, rất tác dụng cho cơ thể ở trạng thái vận động nặng đột ngột, mà còn rất dễ thở, dễ thực hiện, nhất là sau một quá trình tập luyện phối hợp.
+ Giai đoạn thứ nhất: hít vào- dùng hơi và dùng cơ bụng đẩy cơ hoành ép các tạng phủ ở bụng xuống phía dưới và ra phía trước. Bụng phình lên, các cơ bụng co thắt nén giữ tạng phủ tạo được độ dãn nở tối đa về thể tích, giúp cho phổi hoạt động dễ dàng hơn và có dung tích chứa lớn nhất.
+ Giai đoạn thứ hai: Thở ra- việc hóp bụng nâng cơ hoành lên cao, tạo áp lực ép phổi ở mức gần tối đa để đẩy hết lượng hơi dự trữ và một phần ứ đọng, tạo điều kiện để tiếp nhận một khối lượng hơi dự trữ và một phần ứ đọng, tạo tiền đề tiếp nhận một khối lượng không khí mới trong lành.
Thở bằng bụng thông thường hít vào bằng mũi và thở ra bằng miệng. Ở giai đoạn tập luyện ban đầu, việc hít vào và thở ra không cần quá cố gắng, chỉ nên duy trì số lần thở và thời gian thở đúng quy định ( sẽ được hướng dẫn kỹ ở phần III ) để rèn luyện và nâng cao kỹ năng thở, để phối hợp đồng bộ với các dạng vận động mạnh mẽ của tay chân. thở bằng bụng, từ tốn, điều hoà ( tức là không cần thở quá sâu và không cần thở quá mau ) – còn được gọi là phương pháp thở đoạn – thở vừa.
Ở quá trình cao hơn, hít vào gần tối đa và thở ra cũng gần tối đa. Tức là cố ở mức co giãn cơ hoành và ép gan phổi ở mức gần cực hạn . Tập thở như thế, ở thời kỳ đầu rất mệt, rất khó phối hợp với động tác trong bài quyền và đồng thời cũng không thể tiến hành luyện tập được lâu, dược nhiều lần.
Nhưng bù lại; khi hít thở gần tối đa, các tạng phủ trong bụng và trong lồng ngực đều chịu ảnh hưởng của vận đọng thở: cơ hoành co, đẩy các tạng phủ ở bụng đi xuống và bụng phình lên dẫn đến lúc đụng thành bụng thì cơ bụng phản ứng lại, ép tạng phủ, bụng lúc ấy cực cứng, máu trong tạng phủ bị dồn ép tăng cường quá trình trao đổi… Rồi cơ hoành không co nữa, bụng trở lại bình thường , tạng phủ trở về vị trí bình thường , không bị cố ép, máu trở về… để rồi bị dồn đẩy toả đi trong những nhịp thở tiếp theo.
Vậy thở sâu, không chỉ có tác dụng trực tiếp cho các dạng vận động phức tạp, nặng nề mà còn có khả năng giải quyết tự chữa lành những bệnh tật mới phát sinh do khí huyết không thông, kém ăn, mất ngủ, táo bón, đau dạ dày, kinh nguyệt không thông.
+ Giai đoạn thứ ba: Quá trình hít vào và thở ra ở mức tối đa – cực hãn. Tức là giảm tối đa và co cứng cũng tối đa ; bắt phổi và cơ hoành phải co nở ở mức mà cơ thể không thể cố được nữa. Thường bước này ở mỗi buổi tập chỉ nên tiến hành vào cuối giờ, tập từ 3 đến 5 phút xem như phần bổ trợ trước khi tập thư giãn.
Tập thở tối đa là hoàn toàn ép các cơ quan hô hấp và tuần hoàn… vận động theo một cơ chế đặc biệt theo ý muốn… sự thay đổi này nhờ các đường liên lạc giữa các trung tâm điều khiển hệ thần kinh thực vật sẽ dẫn đến những rối loạn hoặc ức chế ở hầu hết các cơ quan chức năng ( bài tiết, nhận cảm, điều khiển … ). Vì vậy, chỉ có thể tiến hành tập từ từ và từ từ tăng dần khối lượng, tăng dần sức ép, tăng dần lực co ép cơ hoành. Được như vậy, cơ thể sẽ có khả năng thích ứng và dần dần sẽ trở thành một thứ vắc-xin hiệu lực giúp cơ thể qua các cơn xúc động mạnh, chống được hốt hoảng mất bình tĩnh, tiêu hao được mỡ thừa, không xơ cứng và tắc nghẽn động mạch…
http://www.youtube.com/watch?v=CMjbg-YYM9s&feature=player_embedded
Bộ Ngũ Hành Khí Công là một bộ nhu công nội gia tâm pháp của Y Thuật cổ truyền. Bộ khí công này lúc lưu truyền trong dân gian còn có những tên khác đó là Thái Cực Khí Công, Thái Cực Ngũ Hành Khí, Ngũ Hành Lục Tự Quyết…Thái Cực Lục Tự Khí..Dù mang tên gọi như thế nào thì hầu như bộ khí công này rất ít thay đổi về hình thức và kỹ thuật thâu nhiếp hô hấp.
Bộ Ngũ Hành Khí Công nhu nhuyễn, nhẹ nhàng, trầm nhiếp và rất an nhiên giao hòa. Đây là một bộ khí công có công năng điều hòa âm dương rất diệu ảo và tối thượng.
Mặc dầu các động tác đơn giản, chậm rãi và bình dị, thuận theo sự vận động tự nhiên của cơ thể, nhưng có khả năng khai mở, điều hòa rất cao.
Sở dĩ bộ khí công này còn có tên gọi là Ngũ Hành Lục Tự Quyết hay là Thái Cực Lục Tự Khí là vì Tâm Pháp của nó dựa vào 6 chữ mà hành công:
Thức thứ nhất: An nhiên như cây cỏ, thức này gồm có ba động tác chuyển động của tay khác nhau, lúc luyện thức này nên hướng tâm ý đến sự an nhiên tự tại của hoa lá cỏ cây.
Thức thứ hai: Bồng bềnh như gió thoảng, thức này chỉ có một động tác, nhưng chuyển về hai hướng trái phải. Lúc luyện nên nghĩ đến những ngọn gió nhẹ nhàng thoang thoảng lướt qua
Thức thứ ba: Trầm vững như nói non, thức này có 3 sự chuyển động khác nhau của tay, lúc luyện hướng tâm ý đến sự vững chãi trầm mặc của núi non đại ngàn
Thức thứ tư: Êm đềm như mặt hồ, thức này có 3 sự chuyển động của tay khác nhau, lúc luyện tưởng tượng như thân mình dập dờn trên những ngọn sóng lăn tăn của mặt hồ thu
Thức thứ năm: Bao la như biển cả. Thức này cũng đa động tác và lên xuống nhịp nhàng, tất nhiên lúc hành công cũng hướng tâm thức đến đại dương mênh mông vô tận.
Thức thứ sáu: Bình thản như mây trôi, lúc luyện thức này người như trôi nổi, lay động theo nhịp chuyển động của cơ thể, như những áng mây nhẹ nhõm lững lờ an nhiên trôi trong khoảng trời trong xanh và hiền hòa….
Hơi thở, thì tuân theo hơi thở tự nhiên hài hòa với động tác chuyển động của cơ thể. Hít vào thở ra đều bằng mũi, miệng luôn ngậm lại.
Lúc luyện tập nên để thoáng cửa hoặc đến những nơi có không khí trong lành thoáng mát thì tốt hơn
No comments:
Post a Comment